با سخت پوستان صخره هاي مرجاني آشنا شویم

با سخت پوستان صخره هاي مرجاني آشنا شویم

با سخت پوستان صخره هاي مرجاني آشنا شویم

ســخت پوســتان گروه بزرگي از بند پایان هستند که شامل حیوانات شناخته شده اي مانند خرچنگ ، لابستر، شاه میگو ، میگو ، کریل و بارناکل هستند . 67000 گونه از سخت پوستان با اندازه هاي بسیار ریز از 0.1  میلی متر تا انداره های بزرگ 3/8 متر شناخته شده است. بسیاري از سخت پوســتان آبزیان داراي زندگي آزاد هستند ولي برخي از آنها خشــکي زي ، برخي انگل و برخي چسبنده بدون پایه هستند. دنیاي سخت پوستان مملو از اشکال و سازگاري هاي عجیب است. این گروه از جانوران به بهترین نحو از روي پوسته خارجي سخت خود شناخته مي شوند. با رشد جانور، این پوسته باید زدوده و دور انداخته شود.

زماني که این پدیده روي مي دهد، پوســته تازه پس از گذشت مدتي سخت مي شــود. در طي این دوره، جانور فاقد ابزار اولیه حفاظت از خــود بوده و در برابر حملات شکارچیان آســیب پذیر است. ولي آنها داراي اندام هاي دفاعي هستند. چنگال هاي بســیاري از سخت پوستان قادر است چند صد کیلو فشــار وارد کند. برخي از آنها حتي داراي قابلیت بي نظیر تولید صوت های  زیر هستند که به وسیله آن طعمه خود را فلج مي کنند.

میگوي آخوندک حتي مي تواند شیشه یک آکواریوم را بشکند یا انگشت یک انسان را با یک ضربه قطع کند. اما بر خلاف تسلیحات زیاد و قدرتمند، آنها گاهي شــکار مي شوند. دندان هاي ماهي تریگر و منقار هشــت پا قادر اســت سخت ترین پوسته هاي خرچنگ و لابستر را شکافته و غذاي لذیذي فراهم کند. فهرســتي از برخي از سخت پوستان رایج که در صخره هاي مرجاني یافت مي شوند، در زیر آمده است.

خرچنگ پیکانی ( Stenorhynchus seticornis ) :

این مخلوقات به ظاهر بسیار عجیب ، نام خود را از شکل سه گوش یا سر پیکانی بدن خود گرفته اند. پاهای بلند آنها ظاهری عنکبوتی به آنها می دهد. طول پای آنها به حدود پانزده سانتي متر می رسد و به خاطر کشــیده شدن کرم های پر مانند به بیرون از لوله آنها به وسیله چنگک های درازشان مشهور هستند.

Stenorhynchus seticornis خرچنگ-پیکانی

خرچنگ منزوي قرمز ( Dardanus megistos ) :

خرچنگ منزوي گونه ای کنجکاو اســت که خانه خود را در پشــتش حمل می کند. از آنجا که شکم خرچنگ نرم و آسیب پذیر است، این جاندار از پوسته های به دور انداخته شده صدف ها برای محافظت خود ســود می برد. با رشد خرچنگ باید به دنبال صدف های بزرگتر باشــد. خرچنگ منزوي کاوشگر تطابق یافته ای محسوب می شود و تقریباً از تمام چیزهایی که پیدا می کند ، تغذیه می نماید .

Dardanus megistus خرچنگ-منزوی-قرمز

خرچنگ بنفش ساحلی ( Hemigrapsus nudus  ) :

خرچنگ بنفش ســاحلی معمولاً روی سواحل صخره ای اقیانوس آرام در آمریکای شمالی یافت می شــود. این جاندار دارای پوســته ای بنفش و قرمز رنگ با زیر شکم ســفید رنگ است و طول آن تا پنج سانتي متر می رسد. این خرچنگ کوچک را می توان در حال کاوش در سواحل دریا مشاهده کرد که از جلبــک ها و مواد مرده جانوران تغذیه می کند.

خرچنگ بنفش ساحلی

خرچنگ شقایقي ( Neopetrolisthes ohshimai )  :

خرچنگ شقایقي، خرچنگي کوچک و رنگي با یک صدف شــبیه ظروف چیني مي باشــد. این خرچنگ معمولاً در داخل شاخک هاي نیش دارِ تعدادي از گونه هاي شقایق مشاهده مي شود که در آن از چنگک هاي نمو یافته خود ، براي ممانعت از سرقت لانه خود استفاده مي کند.

خرچنگ شقایقي

میگوي تمیز کننده ( Lysmata amboinensis ) :

میگوي تمیز کننده نام خود را از رفتارش براي پاک کردن انــگل ها و صدف هاي آســیب دیده از روي گونه هاي مختلف ماهي نظیر مار ماهي و هامور ماهي هاي بزرگ گرم سیري گرفته است. اگرچه این میگو لقمه لذیذي براي این ماهي ها محسوب مي شود، ولي به او اجازه داده مي شود که درون دهان ماهي را در امنیت کامل و بدون خطر خورده شدن تمیز کند.

Lysmata amboinensis میگو-تمیز-کننده

میگوي مرجاني نواري ( Stenopus hispidus ) :

میگوي مرجاني نواري با نوارهاي رنگي سرخ یا بنفش و چنگال هاي درشت تشخیص داده مي شود. این میگو در بین افرادي که مبادرت به نگه داري از آکواریوم به عنوان تفریح مي نمایند، بســیار رایج است. این میگو شــب گرد بوده و صخره هاي مرجاني را براي یافتن پسمانده هاي مواد غذایي کاوش مي کند.

Stenopus hispidus میگو مرچانی نواری

میگوي شقایقي ( Periclimenes brevicarpalis ) :

میگوي شقایقي گونه اي کوچک و شفاف است که اغلب در میان شــاخک هاي نیش دار شقایق هاي دریایي زندگــي مي کند. طول بدن آنها معمولاً تا 2/5 ســانتي متر مي رسد. میگوي شقایقي گاهي غذاي خود را از یک شقایق بزرگ به صورت شریکي با یــک یا چند خرچنگ شــقایقي یا دلقک ماهي به دست مي آورد.

Periclimenes brevicarpalis میگو-شقایفی

میگوي خوني ( Lysmata debelius ) :

میگوي خوني نام خود را از رنگ قرمز خون تیره خود مي گیرد. رنگ قرمز در زیر آب ، سیاه به نظر مي رسد که این امر میگو را از شــکارچیان محافظت مي کند. رنگ هاي درخشان این گونه آن را براي آکواریوم هاي خانگي جذاب ولي گران قیمت مي نماید. آنها در آب هاي اقیانوس هند یافت مي شوند.

Lysmata debelius میگو-خونی

میگوي خالدار ( Hymenocera elegans ) :

میگوي خالدار موجودي بسیار عجیب و غریب است. ولي رژیم غذایي این میگو حتي عجیب تر از ظاهر آن اســت. میگوي خالدار فقط از ستاره دریایي تغذیه مي کند. این میگو به ستاره دریایي تلنگر مي زند و از بخش آسیب پذیر زیر آن تغذیه مي کند. نقاط داراي رنگ درخشــان میگو به آن کمک مي کند تا رنگ خود را براي هم رنگ شدن با محیط زمینه تغییر دهد.

Hymerocera elegans میگو-خال-دار

خرچنگ دریایي خزنده ( Scyllarides nodifer ) :

این گونه از لابســتر فاقد شاخک است. در عوض صفحات ســخت و توســعه یافته اي در اطراف سر دارد. خرچنــگ دریایي خزنده از این صفحات براي حفر ماسه ها و جستجوي غذا استفاده مي کند. این خرچنگ یک کاوشگر بوده و از سخت پوستان، کرم هــا و تقریبا از هر چیز دیگر که پیدا مي کند، تغذیه مي نماید.

Scyllarides nodifer خرچنگ-دریایی-خزنده

لابستر خاردار ( Panulirus argus ) :

لابستر خاردار نام خود را از خارهاي دراز و بــزرگ که از جلوي صدفش بیرون زده اند، گرفته است. رنگ آنها از ســفید تقریباً مات تا نارنجي تیره، قرمز تیره و قهوه اي متغیر هستند. این لابسترها گاهي در مهاجرت هاي گروهي شــرکت مي کنند که در آن یک لابستر پیشرو توسط هزاران لابستر دیگر در یک ستون منفرد تعقیب مي شود.

Panulirus argus لابستر-خاردار

بارناکل معمولي ( Lepas anserifera ) :

بارناکل گونه اي بسیار رایج در اقیانوس ها است. آنها اکثراً به صورت توده هاي چسبیده به قایق ها، لنگرگاه ها و حتي نهنگ ها مشاهده مي شوند. بارناکل ها فیلتر کننده هستند. آنها از پلانکتون ها و ســایر مواد زائد شناور تغذیه مي کنند.

Lepas anserifera بارناکل-معمولی

 

دکتر مسعود صیدگر ، دکتر فریدون محبي

مرکز تحقیقات آرتمیاي کشور ، موسسه تحقیقات علوم شیلاتي کشور ، سازمان تحقیقات ، آموزش و ترویج کشاورزي ، ارومیه ، ایران

منبع : ماهنامه نسخه حیوانات

Share this post

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *